22 May 2015

Nederlandse cultuurexport in 2014: de Buitengaatskaart

Waar in wereld waren Nederlandse cultuurmakers te zien in 2014? DutchCulture presenteert de Buitengaatskaart 2014.

De Buitengaatskaart is een jaarlijkse visuele presentatie van de internationale verspreiding van kunst en cultuur uit Nederland. De kaart van 2014 hebben we gemaakt met de ontwerpers van Catalogtree in Arnhem.

In Buitengaats registreert DutchCulture sinds 1999 de internationale activiteiten van Nederlandse kunstenaars, creatieven en culturele organisaties. Ieder jaar maken we een balans op. Wat valt op in 2014?

De belangrijkste bestemming: de Verenigde Staten
In 2014 registreerden we 12.978 activiteiten in Buitengaats. Dat is iets minder dan in voorgaande jaren (respectievelijk 13.319 in 2013 en 13.534 in 2012). De sector met de meeste internationale optredens was muziek, met een opmerkelijk stijging in het genre pop/dance. En dat verklaart ook gelijk de nieuwe nummer één in het landenoverzicht: de Verenigde Staten. Mede dankzij de enorme populariteit van Nederlandse dj’s heeft de VS Duitsland verdrongen als belangrijkste bestemming. Het Verenigd Koninkrijk, België en Frankrijk maken de top 5 compleet.

De zorgen in de praktijk: invloed bezuinigingen
Het is één van de meest aan ons gestelde vragen in 2014: Kunnen jullie op basis van Buitengaats vaststellen wat de invloed van de bezuinigingen is op de internationale activiteiten van Nederlandse kunstenaars en instellingen?

Minder activiteiten? Niet overal.
Het aantal activiteiten in Buitengaats is al jaren vrij stabiel. Een daling van het aantal activiteiten, zelfs voor het tweede achtereenvolgende jaar, zegt weinig over de mate waarin organisaties hun internationale ambities hebben afgezwakt. Feit is wel dat in bijna alle disciplines het aantal activiteiten is afgenomen, op één grote uitzondering na: pop/dance, een sector die minder afhankelijk is van overheidssubsidie dan traditionelere disciplines. Verrassender is de lichte toename bij dans en fotografie, waar goede netwerken en een gunstige reputatie elkaar lijken te versterken.

Minder uitvoerenden?
Gaan er in tijden van bezuinigingen minder kunstenaars en organisaties naar het buitenland? Ten opzichte van 2013 is het aantal uitvoerenden in 2014 iets terug gelopen, maar is het verschil erg klein: 3.764 in 2014 en 3.776 in 2013. Ieder jaar zien we nieuwe ‘frequent travellers’ opduiken, kunstenaars en organisaties met veel buitenlandse presentaties binnen hun discipline. We zien overigens ook regelmatig terugkerende namen, vooral bij theater, dans en beeldende kunsten. Het aandeel van de gezelschappen in de landelijke culturele basisinfrastructuur in het totale aantal internationale activiteiten is wel opvallend gedaald, van 6,7% in 2013 naar 4,4% in 2014.

Stevig internationaal verknoopt
Op basis van de huidige beschikbare kwantitatieve gegevens, niet alleen in Buitengaats, maar ook bij bijvoorbeeld het ministerie van OCW en het Fonds Podiumkunsten, is de vraag naar de invloed van bezuinigingen eigenlijk nog niet goed te beantwoorden. We zien vooral dat het buitenland een vanzelfsprekend werkterrein is voor kunstenaar en organisaties uit Nederland. Een terrein dat ze niet snel opgeven als thuis de inrichting en omvang van overheidsregelingen forse wijzigingen ondergaan. Dit kleine land is stevig verknoopt met de rest van de wereld en de cultuursector vormt daar geen uitzondering (meer) op.

Wat alleen nièt uit de cijfers blijkt is hoe instellingen en makers hun strategieën hebben aangepast aan een nieuwe werkelijkheid en in welke mate er een verschuiving in het aanbod binnen en tussen de disciplines plaatsvindt. En welke gevolgen dit mogelijk heeft voor de internationale zichtbaarheid van Nederlandse kunst en cultuur op langere termijn. 

Download hier DutchCulture Buitengaats 2014 PDF

Liever een papieren versie? Bestel via post@dutchculture.nl